University of Washington 2027’de Disiplinlerarası Yapay Zeka Yan Dal Programını Başlatıyor

Magda Balazinska, University of Washington (UW) Allen School of Computer Science & Engineering direktörü, geçtiğimiz yıl bir etkinlikte yer aldı. Artan yapay zeka (YZ) etkisiyle beraber öğrenciler, öğretmenler ve işverenler bu yeni dünyaya uyum sağlama çabasında. Bu bağlamda, University of Washington yeni bir öneriyle öne çıkıyor: antropolog ve bilgisayar bilimcisinin liderliğinde disiplinler arası bir YZ yan dal programı. Bahsi geçen program, 2027 Bahar döneminde Seattle kampüsünde başlatılacak ve üniversitenin YZ eğitim ve araştırmalarında küresel liderlik hedefi doğrultusunda attığı adımlardan en yenisi olacak. Bu adımlar arasında yeni lisansüstü programlar, Microsoft ile iş birliği ve 10 milyon dolarlık bir YZ girişimi yer alıyor.

Balazinska, Paul G. Allen School of Computer Science & Engineering direktörü ve yeni müfredatı tasarlayan grubun eş başkanı olarak, “Öğrenciler University of Washington’a gelip tutkuyla bağlı oldukları alanı öğrenirken, YZ’yi ve o alanla nasıl ilişkili olduğunu da anlayabilecekler,” dedi. Ülkede üniversiteler YZ okuryazarlığını müfredatlarına entegre etmek için yarışıyor. Örneğin, Cornell 2024 Güz döneminde tüm bölümlerden öğrencilere açık bir YZ yan dalı başlattı. Michigan, Columbia, Carnegie Mellon ve Georgia Tech benzer programlar geliştirirken, Northeastern Illinois University yakın zamanda bağımsız bir lisans YZ diploması duyurdu.

Yeni Yan Dalın Tasarımı ve İçeriği

2024 Şubat’ında Provost Tricia Serio, üniversite çapında bir YZ çalışma grubu kurulduğunu ve kurumun YZ stratejisinin artık “tercih değil, zorunluluk” olduğunu açıkladı. Toplam 80 üyeden oluşan ve beş alt gruba ayrılan bu çalışma grubu, kapsamlı bir plan üzerinde aylarca çalıştı. Bu süreçte antropoloji profesörü Ben Marwick, Balazinska ile birlikte yeni yan dalın geliştirilmesine liderlik ediyor. Çalışma grubu, teknik eğitimin ötesinde YZ’nin toplumsal boyutlarını da kapsayan bir yan dal önerdi. Yan dal geliştirme sürecinde, mimarlıktan hemşirelik okuluna kadar 18 farklı akademik birimden temsilciler yer alıyor. Balazinska, “Tüm birimler yan dal kapsamında ders önerip verebilecek, çünkü YZ’ye birçok perspektiften bakmak gerekiyor,” diyerek, Pearson ve Amazon Web Services raporuna göre işverenlerin %53’ünün doğru YZ becerilerine sahip mezun bulmakta zorlandığını, üniversitelerin ise bu konuda geride kaldığını vurguladı.

YZ okuryazarlığı üzerine yapılan incelemeler, çoğu programın teknik okuryazarlığa ağırlık verdiğini, ancak UW’nun kritik ve etik okuryazarlığı önceliklendirdiğini ortaya koydu. Önerilen müfredat dört temel sütun üzerine kurulu:

• Öğrenciler, YZ’nin etik, etkileri, sonuçları ve sınırlamaları üzerine en az bir ders almak zorunda olacaklar.
• Veri odaklı tahmin modelleri, YZ destekli karar verme ve üretken YZ’yi kapsayan temel teknik dersleri tamamlayacaklar.
• Disiplinlerinde bir sorunu çözmek için YZ araçları veya teknikleri kullanacakları ve YZ yaklaşımının geleneksel yöntemlerle karşılaştırılacağı bir proje yapacaklar.
• Geniş bir YZ odaklı seçmeli ders yelpazesine erişimleri olacak.

Balazinska ve ekibi, öneriyi kampus genelinde geri bildirim almak üzere dolaşıma soktu ve akademik yıl sona erdikten sonra son düzenlemeler için sonbaharda tekrar değerlendirme yapılacak.

UW’nin YZ Yatırımları ve Gelecek Planları

Bu yan dal, UW’nin YZ odaklı programlarındaki genişlemenin bir parçası. 2025’te Allen School, modern YZ yöntemlerinde bir yığınlanabilir Lisansüstü Sertifika programı başlattı. Bu program, farklı sektörlerde çalışanların YZ ve makine öğrenimi uzmanlığı kazanmasını hedefleyen yarı zamanlı akşam derslerinden oluşuyor. Ayrıca, Ekim ayında Amazon tarafından desteklenen YZ Doktora Burs programına kabul edilen dokuz üniversiteden biri oldu; bu program kapsamında 2 yıl içinde 2,2 milyon dolar doktora araştırmaları için ayrıldı.

2024 Şubat’ında University of Washington ile Microsoft iş birliği genişletildi. Bu ortaklık, öğrencilere YZ hesaplama kaynakları, staj imkanları sunmayı, Washington’daki çalışanlar için YZ kursları başlatmayı ve bu güz döneminden itibaren öğrencilerin Redmond kampüsünde Microsoft çalışanlarıyla eşleştirilmesini içeriyor. Üniversite ayrıca, Microsoft öncüsü Charles Simonyi’nin 10 milyon dolarlık bağışıyla kampüs çapında YZ girişimi AI@UW’yu başlattı. Bu inisiyatif; öğrenci başarısı, araştırma, öğretim ve kaynaklar alanlarında YZ yatırımlarını koordine ediyor ve disiplinler arası YZ entegre öğretim projeleri geliştirmek için hibe sağlıyor.

Ancak, yılın başında düzenlenen AI@UW lansman etkinliği çevresinde bazı fakülte üyeleri YZ kullanımına karşı çıktı ve teknolojinin eğitimdeki rolünü sorguladı. Ayrıca, UW Arts & Sciences öğrencileri arasında yapılan bir anket, YZ’nin akademik becerilerin kaybına yol açabileceği ve fakülte rehberliğinin bölümler arasında tutarsız olduğu yönünde karışık görüşler ortaya koydu. Anket raporunda bir uluslararası ilişkiler öğrencisi, “Artık YZ’den kaçış yok,” derken, “Ancak bu hizmetleri daha fazla kullandıkça ne kaybedeceğimizi anlamamız önemli,” ifadesini kullandı.

İleriye Dönük Hedefler ve Öneriler

Yeni yan dal, UW’de disiplinler arası bir YZ Enstitüsü kurulmasına yönelik ilk adım olabilir. Bu, çalışma grubunun önerileri arasında yer alıyor. Öneriler arasında 100 yeni YZ odaklı öğretim üyesi istihdamı ve üniversitenin süper bilgisayar altyapısının yükseltilmesi bulunuyor. 2024 sonunda yayımlanan raporda, “Beş yıl içinde fakültemizin %10’undan fazlası YZ uzmanlığı kazanarak kampüs genelinde ulusal ve uluslararası düzeyde liderlik sağlanacak,” denildi. Ayrıca, idari arka planda ve eğitim ortamlarında gelişmiş YZ araçlarının yaygınlaştırılması, örneğin ChatGPT’nin ders mesaj panolarında soru yanıtlamak için kullanılması önerildi. Her birinci sınıf öğrencisinin, Title IX gerekliliklerine benzer şekilde temel bir YZ okuryazarlığı modülünü tamamlaması tavsiye edildi.

Balazinska, “YZ sistemleri günlük yaşamı şekillendiren araçlara, iş akışlarına ve kararlara entegre oldukça,” diyerek, “Tüm disiplinlerde öğrencilerin bu teknolojilerle sadece yüzeysel değil, derinlemesine bir anlayışa sahip olmaları gerekiyor,” ifadelerini kullandı.

Haberi Yazan: Baki YAKUT