Her yıl 130.000’den fazla kişi böbrek yetmezliğine ulaşırken, bu durum hastalığın en ileri ve en maliyetli aşamasını temsil ediyor. ABD’de 37 milyon kişiyi etkileyen kronik böbrek hastalığının yüzde 90’ı ise hastalar tarafından fark edilmiyor. Ancak, böbrek hastalarının takibinde kullanılan yöntemler, teknoloji çağının gereksinimlerine ayak uyduramıyor; birçok nefroloji kliniğinde kritik hasta bilgileri hâlâ faksla iletiliyor, laboratuvar sonuçları farklı sistemlerde yer alıyor ve personel verileri elektronik hasta kayıtlarına tek tek manuel olarak giriyor. Seattle merkezli Apacendo Health’in kurucu ortakları Jonathan Lin ve Chong Sun, mevcut sağlık sistemindeki bu verimsizliği yapay zeka destekli yazılımlar ile çözmeyi hedefliyor. Apacendo Health, nefroloji klinikleri için yapay zeka tabanlı, arka planda çalışan ve gelen faksları işleyip verileri sınıflandırarak personelin günlük idari yükünü azaltan bir işletim sistemi geliştiriyor.
ABD’de kronik böbrek hastalığının yönetimi yıllık 150 milyar doların üzerinde bir maliyete sahipken, Ulusal Sağlık Enstitüsü (NIH) hastalıkla mücadele için hastalar başına sadece 19 dolar araştırma yatırımı yapıyor. Swedish Medical Center’da nefroloji direktörü ve National Kidney Foundation’ın Pacific Northwest şubesinde danışman olan Dr. Osama Amro, hastalığın genellikle belirti vermeden ilerlediğini ve erken teşhis için mevcut sağlık altyapısının yetersiz olduğunu belirtiyor. Houston’da Global Kidney Care kliniğinin yöneticisi Anika Porter ise, kliniklerinde günde 20-24 hastaya bakan doktorların arka plandaki personelin faks yönetimi gibi idari görevlerle boğuştuğunu, sigorta şirketlerinin ise ödemelerde sık sık “downcoding” yöntemiyle doktorlara bildirimde bulunmadan daha az ödeme yaptığını aktarıyor. 2023 verilerine göre ABD’de nefroloji uzmanlarının yaklaşık yüzde 52’si uluslararası tıp mezunlarından oluşuyor, bu da uzmanlık alanının geleceği konusunda belirsizlik yaratıyor.
Jonathan Lin, diyaliz sektöründe uzun yıllar çalıştıktan sonra sağlık alanında girişim sermayesi ve özel sermaye yatırımlarıyla ilgilenmeye başladı. Sektörde DaVita ve Fresenius şirketlerinin ABD diyaliz pazarının yüzde 70’ini kontrol ettiğini ve sistemin çoğunlukla hastalığın son aşamasına odaklandığını gözlemledi. Chong Sun ise sağlık sektöründe deneyimi olmamasına rağmen, eşinin VA sağlık sisteminde yaşadığı bürokratik zorluklardan yola çıkarak 2023’te hasta görüşmelerinden otomatik not çıkaran bir uygulama geliştirdi. İkili, 2025 yılında Apacendo Health’i kurdu ve şu an üç çalışanlarıyla ülke genelinde dört nefroloji kliniğiyle çalışıyor. Şirket, Science Fair Fund ve melek yatırımcılardan finansman sağladı.
Apacendo Health’in geliştirdiği yapay zeka ajanları, mevcut klinik iş akışları içinde çalışan “dijital çalışanlar” olarak tanımlanıyor. Örneğin, gelen bir faksı okuyup hasta bilgilerini çıkararak veri tabanına yükleyebiliyorlar. Bu sayede, günde yaklaşık 60 faks alan küçük bir klinikte personelin günlük beş saatlik iş yükü azaltılabiliyor. Global Kidney Care yöneticisi Porter, teknolojinin amacının insanları işten çıkarmak değil, idari görevleri azaltarak hasta bakımına daha fazla zaman ayrılmasını sağlamak olduğunu vurguluyor. Lin, nihai hedeflerinin klinik protokolleri güçlendirerek hastaneye yatışları azaltmak ve hastalığın ilerlemesini geciktirmek olduğunu söylüyor. Dr. Amro ise, teknolojinin böbrek hastalığının erken belirtilerini tespit edip doğru sağlık çalışanına yönlendirmesini umut ediyor. Lin, “Hepimiz bu sistem içinde yaşlanacağız, daha iyi bir yol olmalı” diyerek sözlerini tamamlıyor.
Haberi Yazan: Emrah Aladağ
Seattle merkezli Yoodli, Fox Sports’un Dünya Kupası yayınına karton tabelayla girdi; web trafiği %70 arttı
Amazon’da 3 mühendise veri merkezi düzenlemesi sonrası disiplin soruşturması ve sivil haklar şikayeti
Amazon Spheres önündeki protestoda 1,2 milyar dolarlık İsrail sözleşmesi hedef alındı
Anthropic, ABD talimatıyla Claude Fable modelini çevrimdışı yaptı; Amazon ve Alpha School gündemde
Helion Energy, Washington'da dünyada ilk füzyon enerji lisanslarını aldı
İlk yorumu sen yap! Düşüncelerini bizimle paylaş.